آشنایی با روش‌های رمزگذاری پوشه های کامپیوتر

11

در کامپیوتر شخصی یا لپتاپ همه ما، اطلاعات زیادی وجود دارد که حفظ امنیت آنها، مهم است. گذاشتن رمز یا پسورد، کاری است که همه ما برای محافظت از این داده‌ها انجام می‌دهیم. اما متأسفانه این کار، چندان کافی به نظر نمی‌رسد. تصور کنید که اطلاعات شما، برای هکرها ارزشمند باشد. حتی اگر، پای هکرها هم در میان نباشد، دغدغه حفظ امنیت فایل‌ها و پوشه‌های خود را خواهید داشت. از این رو تنها راه، رمزگذاری پوشه به شیوه‌های مختلف است. پس در این مطلب از تورک‌اپ با ما باشید تا به شما بگوییم: چگونه می‌توانید از طریق رمزگذاری و انتخاب پسوردهایی که شکستن آنها کار هر کسی نیست، از پوشه‌ها و فایل‌های خود حفاظت کنید.

رمزگذاری یک فایل یا فولدر به کمک ویندوز

راحت‌ترین راه برای رمزگذاری فولدرها و فایل‌های موجود در آن، استفاده از قابلیت رمزگذاری است که در ویندوز تعبیه شده است. بنابراین، اگر یکی از ویندوزهای 7، 8، 10 یا 11 را روی کامپیوتر خود نصب دارید، تنها کافی است مراحل زیر را به دقت انجام دهید:

  • ابتدا پوشه یا فایلی را که قصد رمزگذاری آن را دارید، مشخص کنید؛
  • حالا روی آن راست کلیک کرده، سپس روی گزینه properties و بعد Advanced کلیک کنید؛
  • در صفحه ظاهر شده، عبارت Encrypt contents to secure data را انتخاب کرده، ok را بزنید؛
  • در این مرحله، ویندوز از شما سوالی را می‌پرسد: آیا فقط قصد رمزگذاری فایل را دارید و یا پوشه اصلی و دیگر فایل‌های موجود در آن هم مشمول رمزگذاری شما می‌شوند؟ انتخاب با شما است. با این حال، ما توصیه می‌کنیم که برای امنیت بیشتر، سراغ رمزگذاری پوشه بروید؛
  • در نهایت؛ وقتی پوشه را رمزگذاری کردید، یک آیکون قفل زرد کوچک روی فولدر ظاهر می‌شود. به‌ علاوه، هر محتوای دیگری را که به پوشه اضافه ‌کنید، به صورت خودکار رمزگذاری خواهد شد.

این امکان ویندوز، داده‌های شما را در مقابل هر کسی که به کامپیوتر یا لپتاپتان دسترسی پیدا کند، محافظت می‌کند. همچنین این فرایند، کاملاً به اکانت ویندوز شما متصل است. به این معنا که، با هر ورود یا Log in، سیستم به صورت خودکار رمز را از روی فایل‌های شما بر می‌دارد. بنابراین، اگر کسی با اکانت دیگر وارد کامپیوتر شود، به فایل‌هایی که با نام کاربری شما رمزگذاری شده‌اند، دسترسی نخواهد داشت.

مشکل رمزگذاری پوشه با کمک ویندوز چیست؟

همانطور که گفتیم، دسترسی به پوشه‌ها و فایل‌های شما، تنها از طریق اکانت شخصی‌تان، امکان‌ پذیر است. اما فرض کنید که شما لاگ ‌این‌کرده‌اید و کسی بدون اجازه، به کامپیوترتان وارد می‌شود. در چنین شرایطی، این رمزگذاری ویندوز کاملاً بی ‌فایده خواهد بود. مگر آنکه، داشتن یک پسورد فوق ‌العاده قوی، به داد شما برسد!

پس بهتر است بگوییم که قابلیت رمزگذاری ویندوز، فقط بخش کوچکی از امنیت داده‌‌های شما را تأمین می‌کند. چنانچه یک هکر خبره بتواند اکانت‌تان را هک کرده یا پسوردتان را به دست بیاورد، امنیت پوشه‌های شما به خطر می‌افتد. در این مواقع، باید به سراغ نرم‌ افزارهای مخصوص بروید.

می‌خواهید درایوهای خود را هم رمزگذاری کنید؟

اما همیشه مسأله، امنیت پوشه‌ها و فایل‌های موجود در آنها نیست. گاهی، نگرانی درباره داده‌های روی درایوها نیز وجود دارد. هرچند این کار هم در حوزه رمزگذاری پوشه قرار می‌گیرد، اما به روش دیگری نیاز دارد: BitLocker.

در حقیقت، بیت‌ لاکر هر آنچه را که روی هارد درایو یا removable device اعم از فلش و دیسک وجود دارد، رمزگذاری می‌کند. فرقی هم ندارد که چه کسی، با چه حساب کاربری وارد رایانه شما شود. همچنین، برای باز کردن قفل درایوی که توسط BitLocker محافظت شده، به وارد کردن پسورد یا یک USB احتیاج دارید. در این صورت، به محض اتصال مثلاً فلش، قفل رایانه شخصی شما باز می‌شود.

به عبارت دیگر، بیت‌لاکر از یک سخت‌افزار به نام TPM یا trusted platform module بهره می‌گیرد. این سخت‌افزار، به رایانه شما امکان می‌دهد تا به ویژگی‌های امنیتی پیشرفته مجهز شود. اما قبل از هر چیز، باید اطمینان حاصل کنید که آیا TPM روی کامپیوتر یا لپتاپ شما وجود دارد یا نه. برای این منظور:

  • کلید ویندوز را به همراه X روی صفحه کلید فشار دهید و گزینه Device manager را انتخاب کنید؛
  • حالا، نوبت به انتخاب گزینه security devices است؛
  • در صورتی که سیستم شما به TPM مجهز باشد، شماره نسخه آن به ویندوز بستگی خواهد داشت. مثلاً TPM 2.0 برای ویندوز 11 کاربرد دارد.

آیا BitLocker  روی همه ویندوزها قابل اجرا است؟

اگرچه رمزگذاری پوشه یا درایو، محدود به سیستم خاصی نیست، اما درباره استفاده از بیت ‌لاکر محدودیت هایی وجود دارد. در واقع، شما زمانی می‌توانید از این قابلیت کمک بگیرید که یکی از انواع ویندوزهای زیر را روی رایانه خود داشته باشید.

  • ویندوز ویستا (Vista) و ویندوز 7: نسخه‌های enterprise و Ultimate؛
  • ویندوز 8 و 8.1: نسخه‌های Pro و Enterprise؛
  • ویندوز 10: نسخه‌های Enterprise، Pro و Education؛
  • ویندوز سِرور (Server) 2008 و پس از آن؛
  • همچنین، این قابلیت روی نسخه ویندوزهای خانگی فعال نیست.

طرز استفاده از BitLocker  برای محافظت از اطلاعات روی درایوها

پیش از هر اقدامی باید یدانید که پروسه رمزگذاری داده‌های موجود در درایو، کمی‌زمان بر است. البته هر چه حجم اطلاعات بیشتر باشد، این زمان هم طولانی‌تر خواهد شد. پس، از کافی بودن شارژ کامپیوتر خود مطمئن شوید. لازم به ذکر است که در طول پروسه، شما می‌توانید از رایانه استفاده کنید. اما بعد از پایان، سیستم به صورت خودکار ریبوت (reboot) خواهد شد. با این مقدمه، مراحل زیر را دنبال کنید:

  • به control panel بروید؛
  • روی گزینه system and security کلیک کنید؛
  • حالا BitLocker Drive Encryption را انتخاب کرده و در آن، روی عبارتturn on  کلیک کنید؛
  • در قسمت بعدی، با دو گزینه مواجه خواهید شد: Enter a password یا Insert a USB flash drive. بهترین راه، وارد کردن یک پسورد قوی و امن است. سپس، رمز را تأیید کرده و با دکمه next، به مرحله بعد بروید؛
  • در این مرحله، می‌توانید یک دکمه جایگزین را هم انتخاب کنید. چنین دکمه‌ای برای دسترسی به درایو، در صورت فراموشی رمز عبور، به کار شما می‌آید؛
  • در گام ششم نیز، شما دو انتخاب دارید: Encrypt used disk space only( یعنی تنها فضای استفاده شده دیسک را رمزگذاری کنید) یا  Encrypt entire drive ( همه داده‌های موجود روی درایو را رمزگذاری کنید). باید اضافه کنیم که انتخاب اول، زمان کمتری را از شما خواهد گرفت. حالا گزینه next را انتخاب کنید؛
  • با ورود به این بخش، دو متد مختلف برای رمزگذاری پوشه یا درایو پیشِ رویتان قرار می‌گیرد:New Encryption Mode یا Compatible Mode. اولی، برای درایوهای ثابت سیستم بهتر است و دومی، درایوهای غیر ثابت مانند فلَش؛
  • اکنون، عبارت Run BitLocker System Check را تیک بزنید تا مطمئن شوید که کلیدهای مربوط به ریکاوری و کدگذاری عمل می‌کنند. حالا Continue را انتخاب کنید و وارد مرحله پایانی شوید؛
  • آنچه در نهایت مهم است، این است که از روشن بودن BitLocker اطمینان حاصل کنید. برای این کار، به My PC در ویندوز اکسپلورر (windows explorer) بروید. چنانچه، آیکون قفل نزدیک درایو نمایش داده شود، کار موفقیت ‌آمیز بوده است.

نرم ‌افزارهای رمزگذاری پوشه؛ رایگان و فوق ‌العاده امن

خوشبختانه ما برای اطمینان از امنیت اطلاعات خود، تنها به امکانات ویندوزها دسترسی نداریم. در دنیای فناوری، نرم ‌افزارهای کاربردی و آسانی هم وجود دارند که به کمکمان بیایند. این نرم ‌افزارها که به آنها password protection software می‌گویند، فایل‌ها و پوشه‌ها را صرف‌ نظر از اینکه کدام کاربر لاگ ‌این شده، رمزگذاری می‌کنند. در نتیجه، می‌توان گفت که آنها امنیت بیشتری در مقایسه با ویندوز داشته و برای داده‌های مهم، مناسب هستند.

7-Zip؛ مناسب برای همه ویندوزها

اگر در جستجوی یک نرم ‌افزار رایگان، کاربردی و فوق قوی برای رمزگذاری پوشه هستید، حتماً 7-Zip را امتحان کنید. این برنامه در حقیقت، یک آرشیو ‌کننده فایل است که از توانایی فشرده ‌سازی (compression) بالا و رمزگذاری قوی، برخوردار است. به عبارتی، فایل‌های شما فشرده و رمزگذاری می‌شوند. زمانی که به آنها دسترسی پیدا می‌کنید هم، کافی است نخست فایل را decompress کنید. شاید این، یک مرحله اضافه به نظر برسد؛ اما با چنین سطح بالایی از امنیت، ارزشش را خواهد داشت.

جهت استفاده از 7-Zip، مراحل زیر را به اجرا درآورید:

  • ابتدا، آخرین نسخه این نرم ‌افزار را دانلود و نصب کنید؛
  • حالا در ویندوز، عبارت 7-Zip File Manager را جستجو کنید؛
  • سپس از کنترل پنل 7-Zip، فایل یا پوشه‌ای را که می‌خواهید رمزگذاری کنید، انتخاب کرده و گزینه Add را کلیک کنید؛
  • اکنون باید از بین آپشن‌های Compression دست به گزینش بزنید:
  • فایل رمزگذاری ‌شده خود را نامگذاری کنید؛
  • در بخش Encryption، یک پسورد قوی را برای رمزگذاری و رمزگشایی در نظر بگیرید؛
  • سطح فشرده ‌سازی را High و متد آن را، AES-256 انتخاب کرده و در پایان، ok را بزنید.

رمزگذاری پوشه و درایو با کمک   VeraCrypt

می‌خواهید نرم ‌افزاری داشته باشید که هم پوشه‌های شما را رمزگذاری کند و هم درایو؟ در این صورت، VeraCrypt به کار شما می‌آید. استفاده از این برنامه، برخلاف آنچه همه تصور می‌کنند، آسان است. پس از دانلود و نصب آن، گام‌های زیر را طی کنید:

  • برای شروع، نیاز به ایجاد یک volume دارید. یعنی، همان پوشه رمزگذاری ‌شده‌ای که می‌توانید داده‌های خود را در آن قرار دهید. پس روی گزینه create volume کلیک کنید؛
  • در این مرحله، گزینه Create an encrypted file container را تیک زده و با انتخاب next، گام بعدی را بردارید. لازم به ذکر است که این نرم ‌افزار، سه آپشن را برای ساخت container در اختیار شما قرار داده است. معمولی، قابل مشاهده و نامرئی. شما می‌توانید هر کدام را که می‌خواهید، برگزینید؛
  • اکنون نوبت به کلیک کردن روی عبارت select file می‌رسد. با این کار، در واقع جایی را که می‌خواهید کانتینر رمزگذاری ‌شده شما در آن باشد، تعیین کرده‌اید؛
  • در گام چهارم، متد رمزگذاری پوشه خود را انتخاب کنید. توصیه ما به شما، AES-256 است که در نوع خود، قوی‌ترین است؛
  • شما باید در این مرحله و داخل مربع، مقدار فضایی را که برای فولدر رمزگذاری‌ شده نیاز دارید، یادداشت کنید. به طور مثال، 10 مگابایت. البته، حجم مورد نظر شما می‌تواند تا چند گیگابایت یا ترابایت هم باشد؛
  • در نهایت پسورد مد ‌نظر خود را برای پوشه‌تان وارد کرده و با انتخاب next، وارد گام پایانی شوید؛
  • نرم ‌افزار اکنون، برای ساخت کانتینر شما آماده است. جالب است بدانید که این ابزار، حتی از حرکات تصادفی ماوس برای ایجاد کلید رمزگذاری و رمزگذاری پوشه استفاده می‌کند. به عبارت دیگر، این کار کلید رمزگذاری را قوی‌تر می‌کند. از این رو، حرکت ماوس را تا زمانی که نوار پایین به انتهای خود برسد، ادامه دهید و سپس، روی گزینه Format کلیک کنید.

سخن پایانی

در این مقاله، شما را با چند تکنیک کاربردی و آسان برای رمزگذاری پوشه و درایو آشنا کردیم. همانطور که دیدید، شما می‌توانید از قابلیت‌های موجود روی ویندوزها مانند BitLocker کمک بگیرید. اما برای سطوح بالاتر امنیت، دسترسی به نرم ‌افزارهای رایگان را به شما پیشنهاد دادیم؛ نرم‌افزارهایی مانند 7-zip و veracrypt. اگرچه نمونه‌های قوی و پر کاربرد دیگری مانند AxCrypt، GNU Privacy Guard و FolderLocker نیز وجود دارند.

شما برای تأمین امنیت اطلاعات خود، از چه روشی بهره می‌گیرید؟ تاکنون از نرم‌ افزارهایی که در بالا به آنها اشاره کردیم، استفاده کرده‌اید؟ تجربه خود را در این زمینه، با ما و دیگر خوانندگان وبلاگ تورک‌اپ در میان بگذارید.

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.