انواع رقص ترکی و آذربایجانی

Types of Turkish dance

128

در تمام نقاط جهان رقص ریشه‌ در فرهنگ‌ مردم داشته و در کشور ایران نیز هر یک از اقوام ایرانی دارای نوعی رقص مخصوص، وابسته به ویژگی‌های قومیتی خود می‌باشند. اقوام ترک نیز از اصیل‌ترین و همچنین شادترین اقوام ایران به شمار رفته که انواع رقص ترکی در تمامی مراسمات سنتی آنها حضور دارد. رقص ترکی و یا آذربایجانی در تنوع و زیبایی بی‌همتا بوده و همواره برای دیگر اقوام ایرانی و همچنین مردم دیگر کشورها از جذاب‌ترین رقص‌ها به شمار می‌رود، تا جایی که در کارناوال‌ها و جشنواره‌های بین‌المللی هماوره نامی از رقص ترکی در میان بوده و بازدیدکنندگان فراوانی برای تماشای این رقص زیبا در آنها شرکت می‌کنند. عضو جدایی‌ناپذیر تمامی رقص‌های ترکی، موسیقی اصیل و زیبای آذربایجانی است که جذابیت این رقص‌ها را برای مخاطب دوچندان خواهد کرد. در این مقاله قصد داریم شما را با تاریخچه انواع رقص ترکی و آذربایجانی و همچنین مناسبت‌های وابسته به آن آشنا نمائیم.

انواع رقص ترکی

در این قسمت از مقاله لیست کاملی از انواع رقص ترکی همراه با قوانین اجرایی و تاریخچه پیدایش آنها برای شما فراهم شده است. تمامی این رقص‌ها زیرمجموعه رقص‌های ترکی بوده که برخی از آنها در کشور ایران و برخی در کشور آذربایجان رواج دارد. بیشتر این رقص‌ها در مراسمات سنتی اقوام ترک به عنوان یکی از برنامه‌های اصلی اجرا می‌گردند اما برخی از آنها نیز متأسفانه در طول زمان و در پی تغییر نسل به دست فراموشی سپرده شده‌اند.

انواع رقص ترکی

  • رقص آسما کسمه

این رقص مختص مجالس عروسی بوده که به شکلی آرام و همراه با حرکات پرشی اجرا می‌گردد. در بیشتر موارد رقص آسما کسمه را سایر زنانی که در مراسم عروسی حضور دارند در مقابل عروس اجرا می‌کنند.

  • رقص توراجی

این رقص ریشه‌ای مربوط به قرن 19 داشته و در واقع توراج نام پرنده‌ای است که در آن دوران هدف شکار بیشتر شکارچیان بوده است. این رقص را به لحظه نشانه گرفتن پرنده توراج و سقوط آن به صورت آرام و رقصان در هوا تشبیه نموده‌اند.

  • رقص آبایی

این رقص به معنای اجداد است و در منطقه زاقاتالا برای ادای احترام به افراد میانسال و یا بزرگان یک طایفه اجرا می‌شود. رقص آبای با سرعتی آرام و به صورت تکی و یا دسته‌جمعی اجرا شده و پس از اتمام آن در مراسم نوبت به جوان‌ترها می‌رسد که برای اجرای رقص خود وارد مجلس شوند.

  • رقص آلچاگولو

رقص آلچاگولو از قدیمی‌ترین رقص‌های ترکی به شمار رفته که در ریتم‌های سریع و آرام و اغلب توسط بانوان اجرا می‌گردد.

  • رقص بریلیانت

این رقص هم توسط آقایان و هم توسط بانوان اجرا شده و تنها تفاوت آن برای این دو گروه در سرعت اجرایش می‌باشد. برای آقایان ریتم رقص کمی تندتر و برای بانوان همراه با یک ملودی آرام می‌باشد.

  • رقص آواری

رقص آواری از دیگر رقص‌های اقوام ترک بوده که بیشتر توسط مردان اجرا می‌شود. در این رقص ترکیبی از حرکات دست و پا به صورت ریتمیک و با سرعت‌های متفاوت وجود دارد که در ابتدا به آرامی شروع شده و به تدریج تندتر می‌شود تا این که در نهایت به ریتم رقص لزگی نزدیک می‌گردد.

  • شاه حسین (شاخسی)

این رقص که در ماه محرم و برای عزاداری مراسمات سالار شهیدان اجرا می‌شود نوعی رژه به حساب آمده که در آن از چوب و یا شمشیرهای قدیمی استفاده می‌گردد.

  • رقص آستا قاراباغی

این رقص همان‌طور که از نام آن پیداست مخصوص منطقه قره ‌باغ بوده و در دیگر مناطق به ندرت دیده می‌شود. حرکات این رقص به صورت تکرارشونده و با سرعتی آرام انجام می‌پذیرد.

  • رقص لزگی

این رقص از مشهورترین رقص‌های ترکی به شمار رفته و دارای حرکاتی سریع و خیره‌کننده می‌باشد. رقص لزگی ترکیبی از حرکات هماهنگ دست و پا بوده که همراه با پرش‌ها و چرخش‌هایی زیبا اجرا می‌شود. لزگی یکی از اصیل‌ترین رقص‌های اقوام ترک محسوب می‌گردد.

  • رقص واغزالی

ریشه این رقص به زمانی که عروس را توسط قطار به خانه خود فرستاده و در کنار ریل قطار او را بدرقه می‌کردند باز می‌گردد. در واقع واغزالی به معنای ایستگاه راه آهن بوده و به رقصی گفته می‌شود که برای بدرقه عروس در کنار ریل قطار توسط نزدیکانش اجرا می‌گردد.

  • رقص قیزلاربولاغی

این رقص در منطقه نخجوان رواج داشته و اغلب توسط دختران اجرا می‌شود. رقص قیزلاربولاغی بسیار ظریف و لطیف بوده و ترکیبی از حرکات دست و پا می‌باشد.

 

  • رقص اوزون دره

این رقص جزء زیباترین رقص‌های ترکی به شمار رفته که اغلب توسط عروس و یا به صورت دونفره همراه با داماد اجرا می‌گردد. رقص اوزون دره دارای ظرافت‌های مخصوصی است که هماهنگ با ملودی آرام و دلنواز قارمون و قاوال می‌باشد. ریتم این رقص شبیه به رقص لزگی بوده اما دارای ظرافت و لطافت بیشتری نسبت به لزگی می‌باشد.

  • رقص توی

این رقص که در کشور آذربایجان رواج دارد اغلب به صورت دسته جمعی و در مراسمات عروسی اجرا می‌شود، به طوری که گروهی از نزدیکان عروس و داماد در مقابل خودروی آنها جمع شده و حرکات هماهنگی به صورت متمرکز در پا اجرا می‌کنند.

  • رقص خالاباجی

این رقص مخصوص افراد مسن بوده و بیشتر در منطقه قره باغ اجرا می‌شود. رقص خالاباجی هم به صورت دو نفری و هم به صورت دسته جمعی قابل اجرا بوده و دارای ملودی مخصوص به خود می‌باشد که توسط بانویی به نام صونا ابداع شده است.

  • رقص لاله

این رقص مخصوص دختران ترک بوده که همراه با ملودی آرام و حرکات ظریف و موزون اجرا می‌گردد.

  • رقص نانازی

این رقص نیز در گروه رقص‌های ظریف ترکی قرار داشته و اغلب توسط بانوان اجرا می‌گردد. در رقص نانازی که از قدیمی‌ترین رقص‌های ترکی بوده حرکات تکرار شونده و کشش اعضای بدن همچون دست و پا به زیبایی هر چه تمام‌تر دیده می‌شود. در بیشتر موارد این رقص همراه با لباس سنتی اقوام این منطقه اجرا می‌شود.

  • رقص جیرانی

این رقص نیز به دلیل ظرافت آن اغلب توسط بانوان اجرا شده و همان‌طور که از نام آن پیداست یادآور زیبایی و ظرافت آهو در ذهن مخاطب می‌باشد.

  • رقص گزل گز

معنی گزل گز در زبان ترکی چشم زیباست که نام همسر حسنعلی نوازنده نی بوده است. این رقص از ظرافت خاصی برخوردار بوده و به صورت هماهنگ با ملودی آرام آن اجرا می‌گردد.

نام برخی دیگر از رقص‌های رایج در بین اقوام ترک عبارت‌اند از :

  • رقص چیت تومان
  • رقص جهری بی یم
  • رقص خان چوپانی
  • رقص ساری باش
  • رقص شکی
  • رقص شالاخو
  • رقص عنابی
  • رقص کئچمه مه سی
  • رقص سمنی
  • رقص چال چاپاق
  • رقص گولمه‌ای
  • رقص یالی
  • رقص ساری گلین

در فرهنگ اقوام ترک بیش از 400 نوع رقص وجود داشته که هر یک در مراسمات مخصوصی و توسط گروهی از مردم اجرا می‌شود. هر چند بسیاری از این رقص‌ها در حال حاضر رایج نبوده و مربوط به نسل‌های پیشین می‌باشد، اما همچنان نشان‌دهنده فرهنگ غنی و تاریخ کهن مردمان این قوم می‌باشد.

2 دیدگاه ها
  1. علبرضا says

    مطالب وبلاگ خوب است و امیدوارم پست های جذاب بیشتری منتشر کنید و مثل الان بیشتر راجع به جغرافیای دنیای تورک باشد که خیلی بهتر است چون در این بخش در رسانه های داخلی جای خالی زیادی داریم

  2. admin says

    تشکر از توجه شما همه سعی ما بر این است که منبعی جامع و کامل در همه زمینه ها برای جامعه ترک زبان ایران باشیم

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.